مدیریت ریسک

اغلب با‌شنیدن واژه ریسک جنبه‌های منفی به‌ذهن می‌رسد. ریسک دارای جنبه‌های منفی و جنبه های مثبت است. درصورتیکه هر دو جنبه ریسک را مد نظر قراردهیم می‌توان بجای واژه ریسک از واژه عدم قطعیت استفاده نمود.

مدیریت ریسک پروژه ها به مواردی می‌پردازد که در چرخه حیات پروژه اغلب با عدم قطعیت همراه هستند.

هدف فرآیندهای مدیریت ریسک به حداقل رساندن رویدادهای منفی و استفاده بهینه از فرصت ها می باشد.عدم قطعیت ها یا مربوط به محصول پروژه میباشد یا مربو به فرآیندهای پروژه.

جهت بررسی عدم قطعیت ها می بایست در مرحله اول برنامه مدیریت آن را مشخص نمود در این برنامه فرآیند های ریسک که شامل:

  1. شناسائی ریسک

  2. ارزیابی ریسک

  3. برخورد با ریسک

  4. کنترل ریسک

می باشد باید برنامه‌ریزی شده و در مرحله بعد میبایست تک تک فرایندهای ریسک مورد بررسی قرارگیرد.Risk

درصورتیکه فرصت‌ها و تهدید‌ها به حال خود گذاشته شوند، بسیاری از مشکلاتی که می‌شود با توجه مختصر از بین بروند در طول حیات پروژه چالشی بزرگ را به وجود خواهند آورد.

 

شناسائی ریسک:

شناسائی ریسک در مرحله آغازش پروژه باید انجام گیرد و میتوان ازنجارب قبلی در پروژه های مشابه بهره گرفت و یا از روش طوفان ذهنی استفاده کرد. نتیجه این شناسائی میبایست درطرح مدیریت ریسک ثبت گردد. شناسائی ریسک در حوزه هائی از قبیل ریسک درهزینه، زمان ،محصول، کیفیت محصول، امنیت، ایمنی، مسئولیت حرفه ای، فناوری اطلاعات، سلامت و محیط زیست انجام گردد.

هرگونه ریسک شناسائی شده باید مستند و شخصی دارای اختیارات کامل برای مدیریت آن مشخص شود.

 

ارزیابی ریسک:

تمامی ریسک‌هایی که شناسائی و مستند شده‌اند باید ارزیابی شوند و این ارزیابی میبایست از لحاظ کیفی و کمی مورد بررسی قرارگیرند.روشهای تحلیل کیفی و کمی عموما مبتنی بر ارزیابی احتمال وقوع ریسک های شناخته شده و اثر آنها میباشد.

درصورتیکه ریسک ها از سطوح قابل قبول بالاتر باشند باید شناسائی و مورد ارزیابی مجدد قرارگیرند و به اطلاع افراد ذیصلاح پروژه رسانده شود.

 

برخورد با ریسک:

راه حل‌هائی که برای از بین‌بردن، تقسیم کردن، انتقال دادن و یا پذیرش ریسک ارائه می‌شود می‌بایست مبتنی بر فناوری‌های شناخته شده و یا اطلاعات مربوط به تجربه های گذشته باشد.

هنگامی که راه حلی برای یک ریسک شناسائی شده پیشنهاد می‌شود باید بررسی گردد آیا این راه حل پیامد ناخواسته ای به دنبال خواهد داشت یا خیر؟و یا این راه حل باعث به وجود آمدن ریسک دیگری میشود یا خیر؟

 

کنترل ریسک:

درطول حیات پروژه، فرآیند های شناسائی، ارزیابی و برخورد با ریسک  می‌بایست بصورت مکرر مورد کنترل و بازبینی قرار گیرد.

کارکنان و ذینفعان پروژه میبایست تشویق گردند که ریسک ها راپیش بینی و شناسائی نمایند و آنها را به اطلاع مدیریت شناسائی ریسک برسانند. گزارش های نظارت بر ریسک پروژه باید بخشی از ارزیابی های پیشرفت باشند.